Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for juli, 2010

Er zitten waarschijnlijk nogal wat Lanoyefans in de zaal, maar die zal ik noodgedwongen moeten schofferen: ‘Het goddelijke monster’ noch ‘Zwarte tranen’ is het lezen waard. Toen ik na Marai Lanoye ter hand nam was dat een spreekwoordelijke koude douche zoals ik er nog niet veel heb gehad. Op de één of andere manier staat Tom Lanoye in Vlaanderen blijkbaar eenzaam aan de top (of dat is toch de perceptie), terwijl hier toch wel betere schrijvers zijn (Brijs, om er maar één te noemen). Nu ja, Lanoye is gewoon bekender bij het grote publiek en Brijs zal voor de meeste mensen waarschijnlijk een nobele onbekende blijven, waardoor Lanoye meer boeken zal blijven verkopen.

Maar goed, ‘Het goddelijke monster’ dus, en het vervolg daarop. Ik kan daar niet meer in zien dan een uiterst knullige en onbeholpen poging tot een sleutelroman waarin de grote vaderlandse gebeurtenissen van de afgelopen 20 jaar in verwerkt worden: de bende van Nijvel en het geval Dutroux en alle randfenomenen daarrond. De familie Deschryver is natuurlijk losweg geïnspireerd op de De Clercks (de schrijver vs. de klerk, heb je hem??). Het resultaat is typische Vlaamse kolder in één enkele dimensie met de subtiliteit van een Vlaamse Kermis. Het moet van mij lang niet allemaal omfloerst zijn vooraleer ik het goed vind, maar het mag toch wel een beetje meer zijn dan ordinaire poppenkast.

Advertenties

Read Full Post »

‘De opstandigen’ van Sandor Marai is een subtiele coming of age roman die zich afspeelt in Hongarije tijdens de Eerste Wereldoorlog. Mooi uitgediepte personages en een vrij complexe verhaalstructuur (het is altijd even zoeken waar precies in het verhaal het volgende hoofdstuk begint) met flash-backs & flash-forwards. Vanaf de eerste zinnen hangt er dreiging in de lucht, een onzichtbaar gevaar. De sfeer is altijd drukkend, en je kunt je makkelijk inleven in de sfeer van een Hongaars dorp in 1917, waar de huizen klein en donker zijn, de straten stil en De Autoriteiten in de vorm van ouders (al zijn ze dan afwezig of zelfs niet meer onder de levenden), schoolmeesters, buren, politie-agenten, leger, kerk altijd en overal klaar om elke vorm van zelfexpressie, onbetamelijke ambitie of verzet de kiem in te smoren. De plot van ‘De opstandigen’ is vrij simpel: 4 vrienden hebben net het eindexamen afgelegd voor de middelbare school, de uitslag is nog niet bekend. De jongens weten dat hen een weinig glorieuze toekomst wacht: binnenkort worden ze opgeroepen om hun legerdienst te vervullen aan het front. Hun eens hechte vriendschap begint barsten te vertonen en hun jeugdige illusies vervliegen. Alles culmineert uiteindelijk in een dramatische finale, zonder dat die ongeloofwaardig wordt.

Marai wordt dus een beetje mijn ontdekking van deze zomer. Hij schrijft zoals ik dat graag heb: met veel toespelingen zonder expliciet te worden, met zorgvuldig geconstrueerde en bijgeschaafde zinnen die je kunt lezen en herlezen en van kunt blijven genieten.

“Je geboortestad is noch de fraaie kerktoren noch het beroemde plein noch de bloeiende plaatselijke handel en industrie, maar het portiek waar je voor de eerste maal een interessante gedachte hebt gehad; de bank waarop je hebt gezeten om iets te overdenken wat je niet begreep; een moment onder de waterspiegel van de rivier, toen je in een flits je vorige leven terugzag; een fraai geslepen kiezelsteen die je in een vergeten la ontdekt, zorgvuldig bewaard, maar verder van geen nut; de hoed van de godsdienstleraar, ontsierd door een bruine vlek, je angst voor de aardrijkskundeleraar; vreemde spelletjes, die niemand begreep, maar waarover je een leven lang droomt; een voorwerp in een mannenhand; een geluid dat je ’s nachts hebt gehoord en niet meer kunt vergeten; de lichtinval in een kamer of een paar kwastjes onder aan het gordijn.”



Read Full Post »